خرید عسل طبیعی

تاریخ انتشار

آخرین بروزرسانی

محتوای مقاله

خرید عسل طبیعی؛ مأموریت غیرممکن یا راحت مثل آب خوردن؟ (تحلیل بازار و راهنمای جامع)

بگذار یک راست برویم سر اصل مطلب. احتمالا برای تو هم پیش آمده که سر میز صبحانه نشسته‌ای، نان سنگک تازه و کره محلی آماده است و می‌خواهی آن قاشق طلایی عسل را روی لقمه‌ات بگذاری. اما به محض اینکه عسل را می‌چشی، انگار یک مشت شکر خالص توی دهانت ریخته‌اند! آنجاست که حس می‌کنی کلاه گشادی سرت رفته و پولت را دور ریخته‌ای.

داستان خرید عسل طبیعی در بازار ایران، گاهی شبیه به پیدا کردن سوزن در انبار کاه می‌شود. اما نگران نباش! ما اینجا هستیم تا با یک نگاه تحلیلی و دقیق (ولی خیلی ساده و خودمانی)، پرونده عسل‌های تقلبی را ببندیم و ببینیم چطور می‌شود مثل یک حرفه‌ای، عسل اصل را از آب‌شکر تشخیص داد.

چرا خرید عسل طبیعی اینقدر پیچیده شده؟ (تحلیل وضعیت بازار)

بیایید کمی عمیق شویم. چرا بازار پر از عسل‌های تقلبی یا به اصطلاح «تغذیه‌ای» شده؟ دلیلش ساده است: پول و زمان. زنبور عسل موجود شگفت‌انگیزی است، اما کارخانه تولید انبوه نیست! یک زنبور برای تولید یک کیلو عسل باید روی میلیون‌ها گل بنشیند. این پروسه زمان‌بر و هزینه‌بر است. حالا بعضی از تولیدکنندگان برای اینکه سود بیشتری ببرند، جلوی کندو شربت آب و شکر (و گاهی چیزهای بدتر!) می‌گذارند. زنبور بیچاره هم که نمی‌تواند اعتراض کند، همان را می‌خورد و تبدیل به عسل می‌کند.

اینجاست که خرید عسل طبیعی تبدیل به یک چالش می‌شود. چون ظاهر این دو عسل (طبیعی و تغذیه‌ای) خیلی شبیه به هم است، اما خاصیتشان زمین تا آسمان فرق دارد. وقتی شما به قصد درمان یا تقویت سیستم ایمنی اقدام به خرید عسل طبیعی می‌کنید، اگر عسل شکری گیرتان بیاید، نه تنها سود نکرده‌اید، بلکه قند خونتان را هم بی‌دلیل بالا برده‌اید.

افسانه‌های کوچه بازاری در مورد تشخیص عسل

قبل از اینکه به روش‌های علمی و درست بپردازیم، باید چند تا از افسانه‌هایی که احتمالاً از مادربزرگ‌ها یا فروشنده‌های مترو شنیده‌ای را دور بریزیم. باور کن خیلی از این روش‌ها برای خرید عسل طبیعی هیچ اعتباری ندارند:

تست کبریت: می‌گویند اگر عسل را روی کبریت بمالی و روشن شود، طبیعی است. خب رفیق، اگر عسل رطوبت کمی داشته باشد (چه طبیعی چه مصنوعی) روشن می‌شود!

تست مورچه: می‌گویند مورچه دور عسل طبیعی جمع نمی‌شود. این خنده‌دارترین جوک دنیاست! مورچه‌ها عاشق مواد شیرین هستند و دیابت هم ندارند که رژیم بگیرند؛ پس چه عسل طبیعی باشد چه شکری، مورچه‌ها به سمتش می‌روند.

تست آب سرد: می‌گویند عسل طبیعی در آب سرد دیر حل می‌شود. این تا حدی درست است اما خیلی از عسل‌های صنعتی غلیظ هم همین ویژگی را دارند.

پس اگر قصد خرید عسل طبیعی را داری، این روش‌های شعبده‌بازی را فراموش کن. ما دنبال تحلیل واقعی هستیم.

شکرک زدن؛ دوست یا دشمن؟

ک باور غلط بزرگ دیگر که باید همین‌جا نابودش کنیم، ماجرای شکرک زدن است. خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر عسل سفت شد و شکرک زد (که البته اسم علمیش «رس بستن» است)، یعنی عسل تقلبی است.

اتفاقاً برعکس! در تحلیل شیمیایی عسل، آنزیمی وجود دارد به نام «دیاستاز» که زنبور وارد عسل می‌کند. این آنزیم زنده است و باعث می‌شود عسل بعد از مدتی (به خصوص در هوای سرد) رس ببندد و شبیه روغن جامد شود. پس اگر بعد از خرید عسل طبیعی دیدی که عسلت رس بست، نترس و آن را دور نریز. آن عسل زنده است! عسلی که حرارت دیده باشد و تمام خواصش کشته شده باشد، معمولاً تا سال‌ها تکان نمی‌خورد و شفاف باقی می‌ماند.

تحلیل آزمایشگاهی؛ تنها راه تضمینی برای خرید عسل طبیعی

اگر می‌خواهی مثل یک کارآگاه حرفه‌ای عمل کنی، باید بدانی که تنها راه صددرصدی تشخیص، برگه آزمایشگاه است. البته لازم نیست خودت عسل را به آزمایشگاه ببری (که هزینه زیادی دارد)، اما وقتی می‌خواهی اقدام به خرید عسل طبیعی از یک برند یا زنبوردار کنی، داشتن برگه آزمایش نشانه اعتبار آن‌هاست.اگر می‌خواهی مثل یک کارآگاه حرفه‌ای عمل کنی، باید بدانی که تنها راه صددرصدی تشخیص، برگه آزمایشگاه است. البته لازم نیست خودت عسل را به آزمایشگاه ببری (که هزینه زیادی دارد)، اما وقتی می‌خواهی اقدام به خرید عسل طبیعی از یک برند یا زنبوردار کنی، داشتن برگه آزمایش نشانه اعتبار آن‌هاست.

در برگه آزمایش به این ۳ فاکتور دقت کن (قول می‌دهم پیچیده‌اش نکنم):

ساکارز (Sucrose): همان قند شکر است. برای اکثر عسل‌ها باید زیر ۵ درصد باشد (به جز عسل کنار که ذاتاً قند بالاتری دارد). هرچه پایین‌تر، بهتر.

پرولین (Proline): این پروتئین فقط و فقط در بدن زنبور تولید می‌شود و در گیاهان نیست. این یعنی شناسنامه عسل! اگر عدد پرولین زیر ۱۸۰ باشد، یعنی زنبور آن وسط کاره‌ای نبوده و احتمالاً با عسل دست‌ساز و صنعتی طرف هستی. در خرید عسل طبیعی حتماً به عدد پرولین دقت کن.

دیاستاز: نشان می‌دهد که عسل حرارت ندیده و تازه است.

از کجا بخریم؟ تحلیل کانال‌های فروش

حالا که فهمیدیم چی به چیست، سوال اصلی اینجاست: برای خرید عسل طبیعی کجا برویم؟ بیایید گزینه‌ها را مقایسه کنیم:

۱. سوپرمارکت‌ها 
اکثر عسل‌های بسته‌بندی شده در سوپرمارکت‌ها، فرآیند پاستوریزه شدن را طی کرده‌اند. یعنی حرارت دیده‌اند تا شکرک نزنند و شفاف بمانند. این عسل‌ها بد نیستند، اما اگر به دنبال خواص درمانی هستید، سوپرمارکت جای مناسبی برای خرید عسل طبیعی و خام نیست. آن‌ها بیشتر «شیرین‌کننده طبیعی» هستند تا دارو.

۲. زنبوردار آشنا (آمو زنبوردار!) 
اگر یک آشنا دارید که خودش کندو دارد و قسم می‌خورد که به زنبورهایش شکر نداده، این بهترین گزینه است. اعتماد در خرید عسل طبیعی حرف اول را می‌زند. اما مشکل اینجاست که همه ما یک عمو یا دایی زنبوردار در دامنه کوه سبلان نداریم!

۳. فروشگاه‌های تخصصی آنلاین
این روزها فروشگاه‌های اینترنتی تخصصی زیادی ایجاد شده‌اند که کارشان فقط عسل است. آن‌ها واسطه‌ها را حذف می‌کنند و عسل را با برگه آزمایش ارائه می‌دهند. نکته مثبت اینجاست که اگر شما اقدام به خرید عسل طبیعی از این سایت‌ها کنید و ناراضی باشید، معمولاً ضمانت بازگشت وجه دارند چون روی برندشان حساس‌اند. در تحلیل رفتار مصرف‌کننده، امروزه این روش یکی از امن‌ترین راه‌هاست.

رابطه قیمت و کیفیت در خرید عسل طبیعی

یایید روراست باشیم؛ هیچ ارزانی بی‌حکمت نیست و هیچ گرانی هم نشانه‌ی کیفیت صددرصد نیست. اما در مورد عسل، حساب و کتاب مشخص است. هزینه نگهداری کندو، کوچ دادن زنبورها به مناطق خوش آب‌وهوا، بسته بندی و حمل و نقل هزینه دارد.

اگر جایی دیدید که قیمت خرید عسل طبیعی از قیمت یک کیلو شکر یا مربا کمتر یا هم‌رده است، شک نکنید که کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه است. عسل طبیعی کالایی ارزشمند است. البته منظورم این نیست که باید پول خون پدرشان را بگیرند، اما قیمت باید منطقی باشد. عسل خیلی ارزان، قطعاً «طبیعی» نیست.

انواع عسل و خواص آن‌ها (برای اینکه حرفه‌ای‌تر بخرید)

وقتی برای خرید عسل طبیعی می‌روید، فقط نگویید «عسل می‌خوام». نوع عسل را مشخص کنید. این هم نشان می‌دهد شما حرفه‌ای هستید، هم نتیجه بهتری می‌گیرید:

عسل آویشن: رنگ کهربایی تیره دارد. برای سرماخوردگی و زخم معده معجزه می‌کند. (کمی تند و تیز است).

عسل گون: رایج‌ترین نوع عسل در ایران. طعم ملایمی دارد و برای استخوان‌درد و کم‌خونی عالی است. معمولاً در خرید عسل طبیعی، عسل گون قیمت مناسب‌تری دارد.

عسل کنار (سدر): بمب انرژی! برای تقویت قوای جنسی و جسمی عالی است و طعم خاصی دارد.

عسل بهارنارنج: آرام‌بخش و ضد استرس. جان می‌دهد برای قبل از خواب.

نتیجه‌گیری: چطور هوشمندانه خرید کنیم؟

بیایید یک جمع‌بندی کنیم. خرید عسل طبیعی نباید برای شما تبدیل به یک کابوس شود. کافیست این چند قدم را بردارید:

دنبال ارزانی بیش از حد نباشید.

به رنگ و بو دقت کنید (عسل طبیعی بوی گل و گیاه می‌دهد، نه بوی آبنبات).

از شکرک زدن نترسید؛ این نشانه خوبی است.

مهم‌تر از همه: از فروشنده‌ای خرید کنید که حاضر است کیفیت عسلش را با برگه آزمایش تضمین کند یا آنقدر به کارش اطمینان دارد که ضمانت بازگشت وجه می‌گذارد.

یادتان باشد، خرید عسل طبیعی یک هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری روی سلامتی خودتان و خانواده‌تان است. به جای اینکه پولتان را خرج داروهای شیمیایی کنید، با مصرف مداوم عسل خوب، بدنتان را بیمه کنید.

امیدوارم دفعه بعد که سر میز صبحانه نشستی، از طعم واقعی طبیعت لذت ببری، نه شربت شکر غلیظ شده!

سوالات متداول:

یا عسل طبیعی تاریخ انقضا دارد؟ اگر عسل واقعاً طبیعی باشد و در جای خشک و خنک نگهداری شود، عملاً فاسد نمی‌شود. حتی عسل‌های چند هزار ساله در اهرام مصر پیدا شده که هنوز قابل خوردن بودند! پس در خرید عسل طبیعی نگران تاریخ انقضا نباشید.

چرا رنگ عسل‌ها با هم فرق دارد؟ رنگ عسل بستگی به گلی دارد که زنبور از آن تغذیه کرده. مثلاً عسل اقاقیا خیلی روشن است و عسل آویشن تیره. تیره یا روشن بودن ملاک کیفیت در خرید عسل طبیعی نیست.

بهترین ظرف برای نگهداری عسل چیست؟ فقط شیشه! ظروف فلزی ممکن است با عسل واکنش دهند و ظروف پلاستیکی هم در درازمدت کیفیت عسل را پایین می‌آورند.

نویسنده مقاله : هادی روحانی راوری

من هادی روحانی هستم عاشق عسل و دنیای زنبور ها مطالبی که آموزنده باشند رو تحقیق میکنم و توی بلاگ پای کندو قرار میدم.